Achtergrond – Ruimtelijke experimenten: leren van Fieldlabs

Experimentele benaderingen hebben het retorische tij mee in de ruimtelijke planning. Stadslaboratoria staan in de belangstelling als veilige experimenteerruimten waar nieuwe constellaties van partijen aan de slag gaan. Technologische innovatie, activerend praktijkonderzoek en interventieprocessen zouden een vernieuwing van beleid, uitvoering en de toepassing van innovatieve oplossingen kunnen bewerkstelligen. De verwachtingen zijn dikwijls hooggespannen maar navenante resultaten zijn niet vanzelfsprekend.

Rondom een grote variëteit aan grootstedelijke vraagstukken is een verandering in aanpakken nodig om bij te dragen aan meer sociaal rechtvaardige, leefbare en duurzame steden (Hambleton, 2015). Kenmerkend voor hedendaags stedelijk beleid is de belangstelling voor compacte situationele experimenten om aan meer omvattende ruimtelijke, sociale en economische transities bij te dragen of hierop te anticiperen; van klimaatverandering en energieopgaven tot het creëren van “age friendly” woonbuurten. Wanneer de zoektermen “experiment” en “urban planning” worden ingetoetst in de academische zoekmachine Web of Science, dan verschijnt een lange lijst. Opvallend is de groei van artikelen met beide begrippen in de titel: in 2012 waren het er 33, in 2013 56, in 2014 70 en in 2015 al 82. De recente aandacht voor experimenten in de wetenschap is een reflectie op de ontwikkelingen in de praktijk alsmede een tendens om binnen kennisinstellingen onderzoek en mogelijk ook interventies in een directere afstemming met de praktijk te ontwikkelen. De toenemende populariteit van Fieldlabs, Urban Labs en Living Labs is hiervan een illustratie. Alleen al in Nederland zijn onder andere in Eindhoven, Amsterdam, Rotterdam, Deventer, Maastricht en Groningen gemeenten samen met kennisinstellingen en andere partners in stadslaboratoria innovatieve oplossingen voor complexe stedelijke vraagstukken aan het ontwikkelen en testen.

Lees hier het hele artikel