Redactioneel – Alternatieve feiten

Als onderzoeker die vooral met kwalitatieve data heeft gewerkt keek ik soms met afgunst naar mijn collega’s die met kwantitatieve data bezig waren. Die waren immers in staat om met harde feiten te komen. Het zal u niet ontgaan zijn dat de waarheid in de laatste maanden onderwerp van discussie is geweest. Terwijl sommige feiten objectief vast te stellen zijn zoals de opkomst bij een beëdiging, zijn anderen zoals de leefbaarheid van een gebied dat allerminst. De subjectiviteit van feiten is een thema dat in deze Rooilijn aan de orde komt. Gierling e.a. laten zien dat leefbaarheid door en door subjectief is. In grote mate hangt dit samen met behoeften en waarden van mensen. Indicatoren en onderzoek nemen deze echter nog onvoldoende mee.

Als het om de toekomst gaat bieden feiten en voorspellingen nog minder houvast. Al is er in de planologie en andere disciplines veel aandacht geweest voor de omgang met onzekerheid blijkt de mens nog moeite te hebben met de onvoorspelbaarheid van de toekomst. Het discours rondom de groei van de Randstad illustreert dit. De meeste plannen richten zich op het snelle opvangen van groei waarvan zeker is dat deze zich zal voortzetten, maar dit kan veranderen. Het artikel van Scholten e.a. laat zien, aan de hand van Zoetermeer, hoe prognoses die eerst zeker leken snel zijn veranderd. Er wordt gesproken van een triomf van de stad, en vooral van de grote steden. Maar steden zoals Zoetermeer bezinnen zich op hun kracht en zijn geliefde woonoorden. Tegelijk staat de leefbaarheid van steden soms onder druk Misschien wil niet iedereen in de stad (blijven) wonen en winnen kleinere steden met een hoge levenskwaliteit en goede voorzieningen en bereikbaarheid aan aantrekkingskracht.

Niet al te lang geleden waren steden niet zo aantrekkelijk. Wie een plaatje van de Amsterdamse binnenstad uit de jaren tachtig vergelijkt met een van die nu beseft hoe snel het kan veranderen. Van Gerwen e.a. in dit nummer benadrukken het belang van adaptatief plannen om rekening te houden met het uitblijven van groei. Misschien moeten wij ons ook afvragen of vraag altijd opgevangen moet worden en of niet meer rekening gehouden moet worden met een bredere scala aan waarden en belangen en in wat voor stad wij op de lange termijn willen wonen.

Andrew Switzer

Hoofdredacteur Rooilijn
(andrew@rooilijn.nl)