Redactioneel – Randlanden

Het Randland. Volgens mijn internetspeurwerk wordt het begrip pas sinds kort in de huidige betekenis gebruikt. Vroeger werd over krimpgebieden gesproken, of het platteland, maar zoals wij in dit nummer leren dekken beide begrippen niet de lading. In het eerste geval is de focus veel te smal en het legt de nadruk op slechts een deel van wat in deze regio’s speelt. In het tweede is juist de wisselwerking tussen stad en platteland en soms de vervlochtenheid als Zwischenstadt een belangrijk kenmerk van deze regio’s. Dit themanummer, gemaakt in samenwerking met onderwijs- en onderzoeksinstellingen in Groningen, Limburg en Zeeland brengt nuance in het debat We ontdekken dat er meerdere randlanden zijn, die vanwege hun geschiedenis met andere opgaven te maken hebben en een ander endogeen potentieel kennen. Deze proberen op verschillende manieren om hun inwoners wat Meier e.a. Bleibeperspektive noemen te bieden en nieuwe mensen aan te trekken.

Spannend is het idee dat het Randland, net als Rotterdam in het vorige nummer, een laboratorium kan zijn. Kunnen we het beschouwen als proeftuin voor de rest van Nederland inclusief de Randstad? Op het gebied van onderwijs bijvoorbeeld, zoals wij in de interviews lezen, is dit wel zo. Door de verminderde complexiteit, de kleinschaligheid en de bereidheid van zowel instellingen als de overheid om buiten de gebaande paden te treden ontstaat de nodige ruimte voor experimenten. Deze flexibiliteit en creativiteit lijken belangrijke voordelen van krimp. En omdat krimp niet meer alleen iets van het Randland is, maar ook iets wat zelfs in delen van de groeiregio van de Randstad zal voorkomen kan het Randland in sommige opzichten voor de rest van Nederland als gidsland fungeren.

Het aantrekkelijk maken van deze gebieden voor studenten, kenniswerkers, bedrijven en bezoekers uit de rest van Nederland of zelfs de wereld zonder de lokale bevolking uit het oog te verliezen, blijft een centrale opgave. Het wijkbedrijf en het Hongerige Wolf-festival lijken hier goed voorbeelden van hoe hiermee omgegaan kan worden. Zo kan een Lust auf Zukunft ontstaan die essentieel is om van achteruitgang vooruitgang te maken.

Andrew Switzer

Hoofdredacteur Rooilijn (andrew@rooilijn.nl)