Redactioneel – Sturen en loslaten

Redactioneel

Sturen en loslaten

Recent kondigde het kabinet aan de regie te nemen over stedelijke ontwikkeling en mobiliteit in de Randstad. Ruimtelijke ordening terug in de boardroom van het landsbestuur, wie had dat gedacht? Kennelijk zijn sommige ruimtelijke opgaven toch te groot om helemaal aan decentrale overheden en burgers toe te vertrouwen. Er is regie nodig. En geld. Maar als investeringsdenken de overhand krijgt in ruimtelijke ontwikkeling, komt de maatschappelijke waarde van de stad in het gedrang – zie het signalement van de Rechtvaardige Stad. Ik ben benieuwd hoe dat afloopt bij infrastructuurprojecten.

Sturing en regie van bovenaf kan bovendien het vinden van oplossingen in de weg zitten, lezen we in dit nummer. Sturing op verdichting én duurzaam bouwen maakt de gemiddelde projectontwikkeling
er niet sneller op. Strenger optreden tegen illegale bewoning zet mensen op straat die zich eerder in de rafelranden van onderhuur en illegale bewoning toch nog een tijdelijk dak boven het hoofd wisten te
organiseren. Ook het landelijk dichttimmeren van de inkomensgrens waaronder iemand recht heeft op een woning in de sociale huursector, verhindert lokaal maatwerk voor het waarborgen van toegankelijkheid van de woningmarkt. Tegelijkertijd zijn regels er niet voor niets: ze zijn
de uitkomst van  en zoektocht naar het behalen van maatschappelijke doelen en het beschermen van achterliggende waarden.

Helaas komen in de praktijk bij het behalen van doelen op het ene vlak, waarden op een ander vlak in het geding. Hoe kan, met in acht neming van verschillende perspectieven, misschien wel participatief, aan de behoefte van huidige en toekomstige bewoners worden voldaan, terwijl ook uiteenlopende maatschappelijke doelen tegelijk worden behaald én de rechtstaat recht gedaan? De artikelen in dit nummer lenen zich goed voor het stellen van deze vragen. Antwoorden zijn per definitie contextspecifiek. Expliciteren en bediscussiëren welke grotere maatschappelijke waarden in de specifieke uitvoeringspraktijk in het geding zijn en voorrang verdienen, lijkt een eerste stap om ze te vinden.

Melika Levelt
Hoofdredacteur (m.levelt@hva.nl)