Artikelen

Met hernieuwde ambitie

Met hernieuwde ambitie

Vier jaar geleden vond met bestuurders en een hoofd ruimtelijke ontwikkeling een rondetafelgesprek plaats over de toekomst van Nieuwe Steden. Het gesprek leidde tot het artikel Dé nieuwe stad bestaat niet meer (Vrolijk, 2012). Het verschijnen van dit themanummer van Rooilijn biedt een mooie aanleiding voor een nieuw gesprek met bestuurlijke vertegenwoordigers van nieuwe steden. Ditmaal werd gesproken met wethouders Herman Geerdes (Houten), Taco Kuiper (Zoetermeer), Jan Willem Mijnans (Spijkenisse/Nissewaard) en Tjeerd Herrema (Almere). Stella Balikçi en Jeroen Scholten boden ondersteuning
De suburbane stedelijkheid van de nieuwe stad

De suburbane stedelijkheid van de nieuwe stad

Er is vaak beweerd dat het met Almere wel goed komt als het stadscentrum aantrekkelijker wordt en de regionale bereikbaarheid verbetert. Toch blijft de kritiek hardnekkig. Volgens Gerard Marlet ligt Almere op de verkeerde plek. Coen Teulings raadt het af om er te bouwen. Zef Hemel heeft het zelfs een nepstad genoemd. Maar wat voor stad is Almere eigenlijk? Een vergelijking tussen Almere, Cergy-Pontoise en Milton Keynes brengt de suburbane stedelijkheid van de nieuwe stad voor het voetlicht. De vraag wat voor een soort plaats Almere is, is tot nu toe wisselend en aarzelend beantwoord. ...
Technologie op waarde schatten

Technologie op waarde schatten

Technologie verandert de samenleving en leefomgeving. Nieuwe technologische toepassingen kunnen van grote waarde zijn voor maatschappelijke ontwikkelingen, maar tegelijkertijd ook bestaande waarden aantasten. Dergelijke technologische veranderingen staan onder invloed van keuzes in beleid en maatschappij. Steeds opnieuw moet de vraag gesteld worden wat op korte en lange termijn de gevolgen zijn van een nieuwe technologische toepassing en welke publieke waarden in het geding zijn. In dit artikel wordt een analysekader gepresenteerd en geïllustreerd aan de hand van het voorbeeld van de ...
Zoetermeer revisited

Zoetermeer revisited

Zoetermeer werd geboren op de tekentafel. Om 21.55 uur in de herfst van 1963. De exacte dag weet niemand meer. Op het geboortekaartje heft stedenbouwkundige Samuel van Embden alleen jaartal en tijdstip vermeld. Aan de hand van dit geboortekaartje – het structuurplan – moest Zoetermeer pionieren om uit te groeien tot een stad met 100.000 inwoners. Zoetermeer kon een ongebreidelde groei van Den Haag voorkomen. Een halve eeuw later denkt Zoetermeer als derde stad van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag na over haar toekomst. Een stad met bijna 125.000 inwoners. Een stad ook die geen ...
Zet de trek naar de (Rand-)stad door?

Zet de trek naar de (Rand-)stad door?

Waar wonen en werken de Nederlanders in 2050? Het antwoord op deze vraag is belangrijk voor beleidsmakers. Waar zijn nieuwe woningen nodig, en hoeveel? En hoeveel kantoren, scholen, winkels en wegen? En waar? Met behulp van nieuwe geregionaliseerde scenario’s Welvaart en Leefomgeving geven CPB en PBL zicht in verschillende mogelijke toekomsten. Onderbouwd wordt waarom adaptief plannen een raadzame beleidsstrategie is. Op 1 december 2015 brachten het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de nieuwe scenariostudie Welvaart en Leefomgeving (CPB & PBL, ...
Anticipeerprogramma Zuid-Holland; self-fulfilling prophecy of buitenboordmotor?

Anticipeerprogramma Zuid-Holland; self-fulfilling prophecy of buitenboordmotor?

Veel regio’s in Nederland zijn genoodzaakt om te anticiperen op (toekomstige) bevolkingsdaling. Niet alleen krimpregio’s, maar ook de zogenoemde anticipeerregio’s. In de loop der jaren zijn er programma’s ontwikkeld om bewustwording in deze regio’s te stimuleren. Wat leverde dit op? En heeft bewustwording uiteindelijk ook geleid tot veranderend bestuurlijk handelen? Een evaluatie in zes regio’s in Zuid-Holland laat zien dat het destijds geïntroduceerde anticipeerprogramma goed functioneerde bij het starten van veranderprocessen in bewustwording, maar dat voor operationaliseren van ...
Het ‘spel’ van grootschalige transformatieprocessen

Het ‘spel’ van grootschalige transformatieprocessen

Tijdens de crisis leek zich een trend voor te doen naar meer kleinschalige ruimtelijke ontwikkelingsprojecten, maar nu blijken toch grootschaligere transformatieprojecten juist weer in opkomst. Financieel zijn er weer opties vanuit grote investeerders, en de overheid lijkt hier weer de voorkeur aan te geven. Maar ook bij grootschalige projecten spelen interesseconflicten en een combinatie van legitimiteitsverplichting, urgentie en macht belangrijke rollen. Hoe zien deze er nu uit? Onderzoek naar het Ihme-Zentrum in Hannover, Duitsland geeft een aantal interessante inzichten. Wellicht ook ...
Subjectieve leefbaarheid: een nieuwe meetmethode getest

Subjectieve leefbaarheid: een nieuwe meetmethode getest

Een leefomgeving die objectief te meten is en door alle bewoners als leefbaar wordt ervaren is een ideaalbeeld dat sterk doorklinkt in het beleidsdiscours. Dit artikel plaatst echter kritische kanttekeningen bij de manier waarop leefbaarheid tot nu toe gemonitord wordt. Een kwantitatieve analyse laat zien dat leefbaarheid een uiterst diffuus en multi-interpretabel begrip is. Beleid zou zich niet alleen moeten richten op het meten van tevredenheid van inwoners over de leefomgeving, maar ook op het belang dat bewoners hechten aan bepaalde leefbaarheidsindicatoren. Het concept ...
Reflectie op PPS-onderzoek in Nederland

Reflectie op PPS-onderzoek in Nederland

Samenwerking wordt doorgaans beschouwd als iets positiefs. In het ruimtelijke beleidsdomein krijgt het vaak de vorm van publiek-private samenwerking. Hoewel het nastrevenswaardig is en populair is onder politici en beleidsmakers, blijkt PPS vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Er wordt dan ook veel onderzoek gedaan naar hoe PPS succesvol kan worden georganiseerd. Welke inzichten levert recent PPS-onderzoek hierover op? En hoe dragen de artikelen in dit themanummer bij aan de kennisontwikkeling over PPS? Publiek-private samenwerking (PPS) krijgt in Nederland veel aandacht van politici en
Naar privaat-publieke samenwerking in gebiedsontwikkeling

Naar privaat-publieke samenwerking in gebiedsontwikkeling

De opgaande woningmarkt laat fundamentele veranderingen in de gebiedsontwikkeling zien. Overheden maken een terugtrekkende beweging en bieden private partijen meer ruimte. Private partijen nemen dan ook in toenemende mate het initiatief voor gebiedsontwikkelingen. Deze verandering leidt tot nieuwe verhoudingen tussen overheden en private partijen en dat vereist andere samenwerkingsvormen. Voor de praktijk heeft dit grote implicaties waarbij grondbedrijven, planologen en ontwikkelaars elkaar in de verschuiving naar privaat-publieke samenwerking opnieuw moeten vinden. In de vinex-periode