Artikelen

De heilige graal van democratische buurtontwikkeling

De heilige graal van democratische buurtontwikkeling

Sinds het begin van de eenentwintigste eeuw is aanzienlijk in achterstandsbuurten geïnvesteerd, vaak met weinig blijvende sociaal-economische verbeteringen. Met de huidige economische voorspoed en de toenemende vraag naar betaalbare woningen komt in veel gemeenten een nieuwe ronde van investeringen op gang. Net als in de recente geschiedenis bestaat ook nu vaak de wens bewoners en andere belanghebbenden bij het maken van plannen te betrekken. Maar bestaande planprocedures en organisatieculturen van gemeenten zitten vaak in de weg. Na de stadsvernieuwing van de jaren zeventig en ...
De toekomst voorspellen met prognosemodellen?

De toekomst voorspellen met prognosemodellen?

Een veelgehoord geluid in het politieke debat is dat de sociale huursector te groot zou zijn. We kunnen best met minder af. Tegelijkertijd hebben verschillende woningcorporaties de indruk dat de vraag naar sociale huurwoningen toeneemt, wat onder andere tot uitdrukking komt in lange wachtlijsten. Om meer duidelijkheid te krijgen in dit vraagstuk kijken we hoe statistische prognosemodellen hierbij hulp kunnen bieden en hoe die modellen verbeterd zouden kunnen worden. De vraag naar sociale huurwoningen wordt beïnvloed door een aantal maatschappelijke ontwikkelingen. Zo neemt door de ...
Grond voor versnellen, verdichten en verduurzamen van wonen

Grond voor versnellen, verdichten en verduurzamen van wonen

De Nederlandse woningmarkt staat onder druk. De woningbouwproductie is in de periode 2010-2015 als gevolg van de economische crisis sterk afgenomen, waardoor een achterstand in de productie is ontstaan. De sleutel tot woningbouwproductie ligt echter niet op nationaal, maar op gemeentelijk niveau. Een belangrijke uitdaging voor gemeenten is het beschikbaar krijgen van voldoende potentiële woningbouwlocaties om deze woningen te kunnen bouwen en tegelijkertijd doelstellingen voor bijvoorbeeld verdichting en verduurzaming te realiseren. Maar lukt dat ook? De totale woningbouwopgave tot ...
Van kot naar campus

Van kot naar campus

De universiteitscampussen in Nederland zijn aan het veranderen. De eerste op Amerikaanse leest geschoeide campus in Twente uit 1964 heeft inmiddels gezelschap gekregen van talloze andere campussen. Met het bouwen van studentenwoningen op de campus - lange tijd taboe – wordt menig universiteitscampus nieuw leven ingeblazen. Stad en campus lijken zelfs synoniemen te zijn geworden. Maar zijn ze dat wel? Dit artikel doet de ontwikkelingen in Amsterdam nader uit de doeken. Met de groei van de universiteiten na de Tweede Wereldoorlog ontstonden op veel plekken in Nederland ...
Nature-based solutions voor duurzame steden

Nature-based solutions voor duurzame steden

Het inzetten van de natuur voor duurzame steden is niet nieuw. Het concept nature-based solutions daarentegen wél. Dat zijn op natuur gebaseerde of geïnspireerde ruimtelijke duurzaamheidsmaatregelen zoals groene daken, natuurlijke drainagesystemen of gemeenschapstuinen. Maar wat is de meerwaarde van dit concept ten opzichte van eerdere ideeën rondom verduurzaming door stedelijk groen? Om deze vraag te beantwoorden, vergelijken we nature-based solutions met twee andere concepten. Er bestaat een lange traditie van het toepassen van natuur in de stedelijke planning, denk aan concepten ...
Participatie: discrepantie tussen wet en praktijk?

Participatie: discrepantie tussen wet en praktijk?

Met de nieuwe Omgevingswet wordt burgerparticipatie aan de voorkant voor het eerst een wettelijke verplichting in de Nederlandse ruimtelijke ordening. Burgers krijgen een prominentere rol in de (duurzame) ontwikkeling van hun fysieke leefomgeving. Dat lijkt goed nieuws, maar een kritische blik laat zien dat participatie in de wet slechts beperkt wordt geborgd. Ook het ‘hoe’ van participatie wordt volgens sommigen onvoldoende voorgeschreven. Krijgt de burger straks meer te vertellen? De casestudie van het burgerinitiatief GOUDasfalt illustreert hoe belangrijk de rol van de lokale politiek ...
Omgevingswet als transitieopgave

Omgevingswet als transitieopgave

De Omgevingswet is een ultieme transitieopgave. Het is de grootste wetswijziging sinds de invoering van de Grondwet. Maar liefst zesentwintig wetten op het gebied van ruimte, wonen, milieu, natuur, water en infrastructuur worden samengevoegd tot één integrale wet op het gebied van de fysieke leefomgeving. De wet is noodzakelijk vanwege de tekortschietende bestaande wetgeving. Toch is de verwachting dat de brede kloof tussen de geest en letter van de wet de nodige problemen gaat opleveren. Nieuwe, heldere kaders als houvast voor gemeenten zouden deze kloof kunnen overbruggen. Het ...
De Binckhorst: transformatie door omgevingsplan

De Binckhorst: transformatie door omgevingsplan

Den Haag groeit jaarlijks met 5000 inwoners en heeft te maken met grote druk op de woningmarkt. Waar eerst grote kantoren het stempel op de arbeidsmarkt drukten, bestaat de laatste jaren een stijgend aantal start-ups in de creatieve industrie en ICT. Ook door de vestiging van dependances van de universiteiten van Leiden en Delft verandert het karakter van de stad. Bedrijventerrein De Binckhorst leent zich vanwege de centrale ligging vlakbij het centrum en de grote NS-stations bij uitstek voor een transformatie naar een hoogwaardige gemengde stadswijk. Kan een omgevingsplan bijdragen aan ...
Ruimtelijke ordening programmatisch aanpakken

Ruimtelijke ordening programmatisch aanpakken

De nieuwe Omgevingswet heeft als doel om bureaucratische en juridische procedures te versimpelen. Toch kan in de nieuwe wet de zogenaamde programmatische aanpak – een bepaald complexe benadering – worden ingezet. Dit betekent grote kansen voor overheid en grote ontwikkelaars om bijvoorbeeld duurzaamheidsnormen te omzeilen. Burgers zullen hiermee juist minder kansen hebben om invloed uit te oefenen. Hoe werkt dat en wat zijn de kansen en gevaren die zo’n aanpak met zich meebrengt? In 2021 zal de nieuwe Omgevingswet in werking treden. Volgens sommigen betreft het de grootste ...
De Omgevingswet als groot ICT project

De Omgevingswet als groot ICT project

Binnen de planologie is er veel onderzoek gedaan naar grote stedelijke projecten. De bij besluitvorming voorgestelde kosten en baten van zulke grote projecten zijn notoir onbetrouwbaar gebleken. Grote projecten kosten meestal meer dan geraamd, de realisatie duurt langer en de maatschappelijke baten vallen vaak tegen. Ook de Omgevingswet en het bijbehorende digitale stelsel kan worden beschouwd als een groot ICT-project. Er is niets dat er op wijst dat de Omgevingswet een van de schaarse positieve uitzonderingen zal vormen op de gangbare praktijk van grote projecten. In een ...