Artikelen

Zorgen over en van de lagere middenklasse

Zorgen over en van de lagere middenklasse

Hoe gaat het met de grootste bevolkingsgroep in de nieuwe steden: de lagere middenklasse? Moeten we ons zorgen maken over al die mensen met hun gemiddelde en net wat lagere inkomens die in al die huizen met gemiddelde prijzen wonen? Er is een groot verschil tussen de zorgen die worden uitgesproken door beleidsmakers over de lagere middenklasse, en de zorgen die deze groep zelf uitspreekt over hun situatie. Vanaf het begin van deze eeuw is de beleidsaandacht sterk uitgegaan naar de ‘creatieve klasse’ (Florida, 2002). Ook in de nieuwe steden, en dat is opmerkelijk, want in veel opzichten
De grijze groeikern

De grijze groeikern

De bevolking in de nieuwe steden vergrijst, al is dat vooral een perspectief van de middellange termijn. Daarop anticiperen is daarom niet meteen urgent maar wel noodzakelijk. De vergrijzing in de oude suburbane gemeenten rondom de vier grote steden is vergelijkbaar maar is al jaren geleden ingezet. De ruimtelijke opgave in de nieuwe steden is deels hetzelfde als in de oude suburbane gemeenten, maar deels een andere, gezien de samenstelling van de bestaande woningvoorraad, met een groter aandeel eengezinswoningen en koopwoningen. Nederland vergrijst. Momenteel is al tweeëntwintig ...
De politieke kleur van stad en suburb

De politieke kleur van stad en suburb

De verkiezingsgeografie van Nederland toont een veelkleurig mozaïek van gebieden met een verschillende politieke voorkeur. De kaart laat zien hoe kiezers zich uitsorteren over de stadswijken en omringende gemeenten en weerspiegelt de maatschappelijke en ruimtelijke veranderingen die in ons land plaatsvinden. Opmerkelijk daarbij is de veranderende politieke kleur van de groeikernen. Geert Wilders trapte bij de afgelopen verkiezingen zijn campagne af in Spijkenisse. Omringd door internationale pers sprak hij over de ‘hometown van de PVV’. En dat was niet voor niets. Bijna nergens behaalt
Verdichting als aanjager van vernieuwing

Verdichting als aanjager van vernieuwing

Nu de woningmarkt aantrekt staat de bouw van woningen weer volop in de belangstelling, met debatten over binnenstedelijke transformatie versus buitenstedelijke uitleg. De vier grote steden hebben inmiddels hun positie bepaald en richten hun pijlen op verdichting. Ook een aantal voormalige groeikernen, waaronder Zoetermeer, gaat deze koers varen. Wat zijn de ruimtelijke kansen en valkuilen van verdichting in een suburbane context? Kan daar verdichting plaatsvinden zonder de kernkwaliteiten van de suburbane stad aan te tasten? Na de bouw van de laatste vinexwijken staat Zoetermeer, samen
Met hernieuwde ambitie

Met hernieuwde ambitie

Vier jaar geleden vond met bestuurders en een hoofd ruimtelijke ontwikkeling een rondetafelgesprek plaats over de toekomst van Nieuwe Steden. Het gesprek leidde tot het artikel Dé nieuwe stad bestaat niet meer (Vrolijk, 2012). Het verschijnen van dit themanummer van Rooilijn biedt een mooie aanleiding voor een nieuw gesprek met bestuurlijke vertegenwoordigers van nieuwe steden. Ditmaal werd gesproken met wethouders Herman Geerdes (Houten), Taco Kuiper (Zoetermeer), Jan Willem Mijnans (Spijkenisse/Nissewaard) en Tjeerd Herrema (Almere). Stella Balikçi en Jeroen Scholten boden ondersteuning
De suburbane stedelijkheid van de nieuwe stad

De suburbane stedelijkheid van de nieuwe stad

Er is vaak beweerd dat het met Almere wel goed komt als het stadscentrum aantrekkelijker wordt en de regionale bereikbaarheid verbetert. Toch blijft de kritiek hardnekkig. Volgens Gerard Marlet ligt Almere op de verkeerde plek. Coen Teulings raadt het af om er te bouwen. Zef Hemel heeft het zelfs een nepstad genoemd. Maar wat voor stad is Almere eigenlijk? Een vergelijking tussen Almere, Cergy-Pontoise en Milton Keynes brengt de suburbane stedelijkheid van de nieuwe stad voor het voetlicht. De vraag wat voor een soort plaats Almere is, is tot nu toe wisselend en aarzelend beantwoord. ...
Technologie op waarde schatten

Technologie op waarde schatten

Technologie verandert de samenleving en leefomgeving. Nieuwe technologische toepassingen kunnen van grote waarde zijn voor maatschappelijke ontwikkelingen, maar tegelijkertijd ook bestaande waarden aantasten. Dergelijke technologische veranderingen staan onder invloed van keuzes in beleid en maatschappij. Steeds opnieuw moet de vraag gesteld worden wat op korte en lange termijn de gevolgen zijn van een nieuwe technologische toepassing en welke publieke waarden in het geding zijn. In dit artikel wordt een analysekader gepresenteerd en geïllustreerd aan de hand van het voorbeeld van de ...
Zoetermeer revisited

Zoetermeer revisited

Zoetermeer werd geboren op de tekentafel. Om 21.55 uur in de herfst van 1963. De exacte dag weet niemand meer. Op het geboortekaartje heft stedenbouwkundige Samuel van Embden alleen jaartal en tijdstip vermeld. Aan de hand van dit geboortekaartje – het structuurplan – moest Zoetermeer pionieren om uit te groeien tot een stad met 100.000 inwoners. Zoetermeer kon een ongebreidelde groei van Den Haag voorkomen. Een halve eeuw later denkt Zoetermeer als derde stad van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag na over haar toekomst. Een stad met bijna 125.000 inwoners. Een stad ook die geen ...
Zet de trek naar de (Rand-)stad door?

Zet de trek naar de (Rand-)stad door?

Waar wonen en werken de Nederlanders in 2050? Het antwoord op deze vraag is belangrijk voor beleidsmakers. Waar zijn nieuwe woningen nodig, en hoeveel? En hoeveel kantoren, scholen, winkels en wegen? En waar? Met behulp van nieuwe geregionaliseerde scenario’s Welvaart en Leefomgeving geven CPB en PBL zicht in verschillende mogelijke toekomsten. Onderbouwd wordt waarom adaptief plannen een raadzame beleidsstrategie is. Op 1 december 2015 brachten het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de nieuwe scenariostudie Welvaart en Leefomgeving (CPB & PBL, ...
Anticipeerprogramma Zuid-Holland; self-fulfilling prophecy of buitenboordmotor?

Anticipeerprogramma Zuid-Holland; self-fulfilling prophecy of buitenboordmotor?

Veel regio’s in Nederland zijn genoodzaakt om te anticiperen op (toekomstige) bevolkingsdaling. Niet alleen krimpregio’s, maar ook de zogenoemde anticipeerregio’s. In de loop der jaren zijn er programma’s ontwikkeld om bewustwording in deze regio’s te stimuleren. Wat leverde dit op? En heeft bewustwording uiteindelijk ook geleid tot veranderend bestuurlijk handelen? Een evaluatie in zes regio’s in Zuid-Holland laat zien dat het destijds geïntroduceerde anticipeerprogramma goed functioneerde bij het starten van veranderprocessen in bewustwording, maar dat voor operationaliseren van ...