Artikelen

Ruimtelijke ordening programmatisch aanpakken

Ruimtelijke ordening programmatisch aanpakken

De nieuwe Omgevingswet heeft als doel om bureaucratische en juridische procedures te versimpelen. Toch kan in de nieuwe wet de zogenaamde programmatische aanpak – een bepaald complexe benadering – worden ingezet. Dit betekent grote kansen voor overheid en grote ontwikkelaars om bijvoorbeeld duurzaamheidsnormen te omzeilen. Burgers zullen hiermee juist minder kansen hebben om invloed uit te oefenen. Hoe werkt dat en wat zijn de kansen en gevaren die zo’n aanpak met zich meebrengt? In 2021 zal de nieuwe Omgevingswet in werking treden. Volgens sommigen betreft het de grootste ...
De Omgevingswet als groot ICT project

De Omgevingswet als groot ICT project

Binnen de planologie is er veel onderzoek gedaan naar grote stedelijke projecten. De bij besluitvorming voorgestelde kosten en baten van zulke grote projecten zijn notoir onbetrouwbaar gebleken. Grote projecten kosten meestal meer dan geraamd, de realisatie duurt langer en de maatschappelijke baten vallen vaak tegen. Ook de Omgevingswet en het bijbehorende digitale stelsel kan worden beschouwd als een groot ICT-project. Er is niets dat er op wijst dat de Omgevingswet een van de schaarse positieve uitzonderingen zal vormen op de gangbare praktijk van grote projecten. In een ...
Een geografische blik op de gezonde stad

Een geografische blik op de gezonde stad

De gemeente is verantwoordelijk voor de collectieve gezondheid van haar inwoners, dat is vastgelegd in de Wet Publieke gezondheid (WPG). Vooral voor steden brengt dat uitdagingen met zich mee. De aanwezigheid van veel verkeer, lawaai, criminaliteit, een groot aanbod ongezonde voeding en het wonen in hoge dichtheden kunnen negatieve effecten op de gezondheid hebben. Met het streven naar een gezondere stad is er werk aan de winkel. Geografische analyses kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het formuleren van effectieve maatregelen op het juiste ruimtelijke ...
De vastgoedvoorraad Paris Proof in 2050?

De vastgoedvoorraad Paris Proof in 2050?

In december 2015 is in Parijs door 195 landen afgesproken dat de CO2-uitstoot drastisch omlaag moet worden gebracht. Het doel is om de opwarming van de aarde tot maximaal twee graden te beperken. Helaas zijn de Verenigde Staten – verantwoordelijk voor bijna 18 procent van de mondiale CO2-uitstoot en na China de grootste vervuiler - onder Trump uit het akkoord gestapt. Desalniettemin zijn er in Parijs scherpe en grootse doelen gesteld. En dat is hard nodig. Maar wat betekenen die afspraken eigenlijk voor Nederland en haar gebouwde omgeving? En nog belangrijker, hoe komen we daar? Voor ...
Van stip naar stap: binnenstedelijke gebiedstransformatie

Van stip naar stap: binnenstedelijke gebiedstransformatie

De transformatie van binnenstedelijke gebieden is een lange weg naar een mooie stip op de horizon. Omdat de stip niet meer zo concreet is als voorheen zijn echter vooral de eerste stappen nu moeilijk om te zetten. Daarnaast ontbreekt in de meeste gevallen actief grondbeleid. Bestemmings- of omgevingsplannen bieden wel randvoorwaarden, maar zijn weinig actiegericht. Tegelijkertijd zijn deze instrumenten vaak erg gedetailleerd waarmee de gewenste flexibiliteit verloren gaat. Met nieuwe instrumenten zonder wettelijke basis proberen gemeenten en actieve eigenaren dit gat te vullen en weer een
Duurzame participatie

Duurzame participatie

De Nederlandse planningspraktijk wordt geroemd om zijn participatieprocessen. In de literatuur en in de praktijk zijn tal van voorbeelden te vinden hoe een veranderende rolverdeling tussen overheid, bedrijfsleven en burgers heeft geleid tot innovatieve vormen van burgerparticipatie in de ruimtelijke ordening. Met het ondertekenen van het Akkoord van Parijs en het Energieakkoord staat het land echter een geheel nieuwe ruimtelijke opgave te wachten. Hoe worden participatie en duurzaamheid, twee niet-onomstreden begrippen, met elkaar gerijmd? Nederland staat aan de vooravond van een grote
Duurzaam Doen en Leren in Haven-Stad

Duurzaam Doen en Leren in Haven-Stad

In het themanummer Duurzame Gebiedsontwikkeling geven experts een interdisciplinair perspectief op duurzame gebiedsontwikkeling. Een prioriteit voor veel Nederlandse steden. Ook voor Amsterdam. Hier wordt Haven-Stad ontwikkeld, een omvangrijk en ambitieus programma, met volop kansen voor duurzaamheid. In de Ontwikkelstrategie Haven-Stad stelt de gemeente dat hier de duurzame stad van overmorgen kan ontstaan. Maar hoe doe je dat? In deze samenvatting worden de belangrijke issues en lessen voor duurzame gebiedsontwikkeling uit deze Rooilijn gedestilleerd en toegepast op de opgave voor ...
Smart Mobility heeft baken nodig

Smart Mobility heeft baken nodig

Door technologische ontwikkelingen dienen zich nieuwe kansen aan om steden leefbaar en bereikbaar te houden. Het wagenpark elektrificeert, mobiliteit automatiseert en wordt slim aangestuurd en ingezet door de verbinding met het internet. Dit alles versnelt ook een culturele verandering van autobezit naar modaliteitsgebruik. Deze nieuwe mogelijkheden maken het uitdagende tijden voor overheden. De inrichting van de openbare ruimte waarin we ons verplaatsen gaat niet alleen meer om asfalt, stenen en beton. Fysieke en digitale architectuur versmelten. Wat zijn in deze tijden de bakens waarop ...
De energietransitie heeft een flinke ruimtelijke impact

De energietransitie heeft een flinke ruimtelijke impact

Er raast een perfecte storm over de energiesector. De zeldzame combinatie van een viertal ontwikkelingen die allen op hetzelfde moment samenkomen, zorgt voor een kritisch moment. We weten bijna zeker dat de energievoorziening zoals we die nu kennen er over twee decennia anders uitziet. En de impact daarvan op de ruimtelijke omgeving is groter dan we denken. Dit artikel gaat in op die ruimtelijke impact van nieuwe, duurzame energiebronnen en infrastructuur. De fysieke leefomgeving gaat op de schop. Er komen concreet vier ontwikkeling samen die zich in de leefomgeving gaan manifesteren. ...
Toekomstbestendig wonen vraagt om systematisch leren

Toekomstbestendig wonen vraagt om systematisch leren

Diepgaande renovatie van woningen is een noodzakelijk onderdeel van de nationale aanpak voor aardgasvrije wijken. De omvang van deze renovatieopgave is groot en zal in het huidige tempo pas over 100 jaar worden afgerond. Het Europese onderzoeksproject ValueFit heeft geleerd dat diepgaande renovatie alleen kans van slagen heeft wanneer deze is ingebed in een wijkaanpak die uitgaat van toekomstbestendig wonen gericht op brede en meervoudige waardecreatie. Nederland heeft ambitieuze doelen voor de terugdringing van CO2-emissies: 49 procent reductie in 2030. Woningen en andere gebouwen ...