Jg. 50 / Nr. 1 / 2017

Redactioneel – 50 jaar Toekomst!

In 1967 verscheen er bij het Planologische en Demografische Instituut van de Universiteit van Amsterdam een onopvallende publicatie, Mededelingen genoemd. In vijftig jaar heeft het blad zich ontwikkeld tot wat u nu in handen heeft. Het tiende lustrum van Rooilijn, met als thema ’50 jaar toekomst’, zal gevierd worden met een nieuwe rubriek, een themanummer […]

Lees meer →

In 1967 verscheen er bij het Planologische en Demografische Instituut van de Universiteit van Amsterdam een onopvallende publicatie, Mededelingen genoemd. In vijftig jaar heeft het blad zich ontwikkeld tot wat u nu in handen heeft. Het tiende lustrum van Rooilijn, met als thema ’50 jaar toekomst’, zal gevierd worden met een nieuwe rubriek, een themanummer en debatten. De planologie is een discipline dat zich bij uitstek bezighoudt met de toekomst maar tegelijk is het een wetenschap met als doel kritische reflectie en verdieping. In dit lustrumjaar blikken wij terug om lessen te kunnen trekken voor de toekomst. In de lustrumrubriek zullen vanaf volgend nummer onderwerpen en debatten van de laatste vijftig jaar in perspectief geplaatst worden. Hoe kijken wij vanuit het nu naar het debat van toen? Wat is hype gebleken en wat heeft de tand des tijds doorstaan?
In mijn ogen is het vermogen om met verbeeldingskracht vooruit te blikken maar ook kritisch naar het heden en verleden te kijken om weloverwogen maar gedurfde keuzes te maken steeds de kracht van Rooilijn geweest. Met de groei aan fora en platforms voor debat in de ruimtelijke sector zal dit vermogen in de toekomst waarschijnlijk alleen maar belangrijker worden. Inhoudelijk betekent dit dat wij onszelf en De bijdrage van Nanke Verloo in dit nummer is hier een goed voorbeeld van. In dat artikel wordt de waarde van een antropologische kijk in de planologie zichtbaar. Wat betreft de vorm van Rooilijn is het de kunst om de kracht van het bestaande te behouden en te versterken en tegelijk te voorkomen dat een kritische houding tegenover het nieuwe overslaat in het bij voorbaat afwijzen daarvan. Mocht Rooilijn het geluk hebben om haar twintigste lustrum te bereiken zal de redactie van 2067 waarschijnlijk net zo verbaasd naar de huidige Rooilijn kijken als wij naar Mededelingen nu. Net als in het verleden Rooilijn niet in één sprong veranderen, maar in kleine stapjes, door trial and error. Door de potentie van nieuwe media te benutten, samenwerking met bevriende platforms en instellingen te verkennen, de interactie tussen auteurs, redactie en lezers te versterken en pragmatisch met de internationalisering om te gaan bouwen wij nu aan de Rooilijn van de toekomst. Ik wil u hierbij uitnodigen om, vooral tijdens dit lustrumjaar, hieraan mee te doen.
Andrew Switzer
Hoofdredacteur Rooilijn (andrew@rooilijn.nl)

Lees minder

Experimenteren met Big Data

door Ross Padráig Ruiter Fietsonderzoek is sinds vijf jaar een veel besproken onderwerp binnen de ruimtelijke wetenschap en beleidswereld. Onder druk van duurzaamheidsdoelstellingen, dichtslibbende fietspaden en parkeerproblemen experimenteren steden op verschillende manieren met oplossingen. De manier waarop informatie over de fietser wordt verzameld is ook onderdeel van dit experiment. Dankzij verschillende technologische ontwikkelingen is het […]

Lees meer →

door Ross Padráig Ruiter

Fietsonderzoek is sinds vijf jaar een veel besproken onderwerp binnen de ruimtelijke wetenschap en beleidswereld. Onder druk van duurzaamheidsdoelstellingen, dichtslibbende fietspaden en parkeerproblemen experimenteren steden op verschillende manieren met oplossingen. De manier waarop informatie over de fietser wordt verzameld is ook onderdeel van dit experiment.
Dankzij verschillende technologische ontwikkelingen is het mogelijk meer over fietsers en voetgangers te leren. Dit is niet alleen handig voor de gebruiker maar vormt ook een bron van nieuwe informatie voor planners om de gebouwde omgeving beter op onze behoeften in te richten.

Leeshier het hele artikel.

Lees minder

Interview Alexander Rinnooy Kan – Participatie in wetenschap en beleid

door Wouter-Jan Oosten en Marije Koudstaal Als uitvloeisel van hun Wetenschapsvisie 2025 vroegen de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (2014) en van Economische Zaken aan de Kenniscoalitie om de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) op te stellen. Die Kenniscoalitie is een samenballing van universiteiten, hogescholen, ondernemersorganisaties en instituten voor toegepast onderzoek. Alexander Rinnooy Kan was in […]

Lees meer →

door Wouter-Jan Oosten en Marije Koudstaal

Als uitvloeisel van hun Wetenschapsvisie 2025 vroegen de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (2014) en van Economische Zaken aan de Kenniscoalitie om de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) op te stellen. Die Kenniscoalitie is een samenballing van universiteiten, hogescholen, ondernemersorganisaties en instituten voor toegepast onderzoek. Alexander Rinnooy Kan was in 2015 samen met Beatrice de Graaf voorzitter van de Stuurgroep (2015) voor de Nationale Wetenschapsagenda. Samen bouwden ze de visie van onderaf op.

Lees hier het hele interview.

Lees minder

Column O.Naphta – Nadenken

‘We zien hier een zeeppompje’ wijst de inspecteur, ‘waarom hangt dat daar? Een stukje zeep is misschien huiselijker voor een bewoner, maar mogelijk wel onveiliger. We willen weten of er over nagedacht is.’ Deze drie zinnen las ik in mijn krant, heb ik spontaan uit mijn hoofd geleerd en sindsdien spoken ze daar rond en […]

Lees meer →

‘We zien hier een zeeppompje’ wijst de inspecteur, ‘waarom hangt dat daar? Een stukje zeep is misschien huiselijker voor een bewoner, maar mogelijk wel onveiliger. We willen weten of er over nagedacht is.’ Deze drie zinnen las ik in mijn krant, heb ik spontaan uit mijn hoofd geleerd en sindsdien spoken ze daar rond en sporen mij aan tot ernstig en diepgaand nadenken. Eerst de context. Aan het woord is een inspecteur van gezondheidszorg die de kamer van een dementerende bejaarde in een verpleeghuis controleert. De rest van het stuk was voornamelijk een standaardjammerklacht over personeelsgebrek. Mijn nadenken schoot mijn twee hersenhelften in. Is een samenleving waarin dit zich dit afspeelt zo rijk en moreel zo hoog gestegen dat ze zich deze vorm controle in het bijzijn van een journalist – de inspectie is er trots op dit in het openbaar te doen – kan permitteren? Een dure inspecteur van gezondheidszorg bestrijkt hier met een even zorgvuldig uitgedachte als scherp geformuleerde evaluatieve vraag zowel het keuzevraagstuk zeeppompje versus los stukje-zeep-in-een-zeepbakje, als de locatievraag die ermee verbonden is en neemt daarbij in één moeite door ook nog eens de vraagstukken van belevingswaarde en veiligheid van de bewoner mee. Waar ter wereld komt dit voor? Alleen in het Koninkrijk Nederland, vrees ik, een land dat nu op het punt staat in te treden in het nirwana van de volmaaktheid van de post-maakbare samenleving. Nog één probleem wacht op een oplossing, zij het een tamelijk ingewikkeld complex van onderling samenhangende soortbepaling, locatiekeuze, huiselijkheidsbeleving en veiligheid. Maar toch, het is een herkenbaar samenstel van elementen dat de kern vormt van ieder planningsprobleem en dus routineus oplosbaar. Mijn andere hersenhelft, een kruitvat vol scepsis en achterdocht, concludeert dat de waanzin van de controlitis definitief is doorgeslagen in de samenleving. Het is een van de ziektebeelden van de wijdverbreide evaluïtus, de zwaar onderschatte oorzaak van permanente stress en burn out. Je kan geen winkel bezoeken, geen taxirit maken, niet in een hotel hebben geslapen, geen congres hebben bezocht, geen jurk via internet kopen, kortom, je kan je kont niet keren of er staat iemand achter je met een evaluatieformulier vol pertinente en impertinente vragen. Trouwens, ook als je ergens 25 jaar onopvallend en ongestoord woont, kan het plotseling gebeuren dat de gemeente 75 vragen op je afvuurt over veiligheid, straatonderhoud, winkelniveau, hangjongeren, drugsgebruik (heeft u daar last van?) en of je toevallig niet een groenstrook wil adopteren. Op dat laatste, de adoptie – onderhoud en financiering – van zijn eigendom genaamd openbaar gebied is de staat onder het mompelen van vage formules over burgerbetrokkenheid helemaal, zeg maar gerust geil geworden. Net zo geil als Uber is op het gebruik van jouw auto en AirBnB op het gebruik van jouw logeerkamer onder het mom van deeleconomie. Controles en evaluaties zijn lopende bandwerk geworden, waarin de gezondheidszorg een voorsprong heeft genomen door introductie van een denkpolitie. Deze opereert nu nog in een experimentele fase, namelijk de detaillering van de huisvesting van dementerende bejaarden. De controlitis zoals uitgevoerd door de denkpolitie van de gezondheidszorg is herkenbaar aan het abstractieniveau dat past bij de post-maakbare samenlevingsfase. De politie-inspecteur controleert niet of het zeeppompje het wel doet, maar zij stelt vragen bij het complex van achterliggende, aan keuzecomplexen voorafgaande conceptuele denkbeelden en handelingen waardoor er in de kamer van mijn, en van jullie dementerende tante een zeeppompje is gemonteerd in plaats van een zeepbakje. Over medicijntoediening, voldoende handen-aan-het-bed of permanent oplettende nachtbroeders wordt diepgaand gezwegen. Logisch. Een tekort aan handen-aan-het-bed is een concreet beredeneerbare consequentie van bezuiniging, daar is tenminste over nagedacht.

Lees minder

Achtergrond – Strijd om de Amsterdamse Wallen

Bewoners en anderen veranderen de stad door hun alledaagse gebruik van de publieke ruimte. Stedelijk beleid en planning lopen niet altijd in pas met dat gebruik. In de binnenstad van Amsterdam komt die botsing tot uiting in de strijd om eigenaarschap. Nanke Verloo deed in het kader van het Public Mediation Programma, samen met haar […]

Lees meer →

Bewoners en anderen veranderen de stad door hun alledaagse gebruik van de publieke ruimte. Stedelijk beleid en planning lopen niet altijd in pas met dat gebruik. In de binnenstad van Amsterdam komt die botsing tot uiting in de strijd om eigenaarschap. Nanke Verloo deed in het kader van het Public Mediation Programma, samen met haar studenten Nikkie Menting, Robin Hooft van Huysduynen, Anna Idzinga, Eva Kieft, Reijer Lomans en Thom van Woerkum, onderzoek naar eigenaarschap in een controversieel gebied: de Wallen. Van wie is de binnenstad van Amsterdam? En welke lessen leren we van de straat?

Lees hier het hele artikel.

Lees minder