Artikelen

Democratie, inspraak en participatie: de DIP dans

Democratie, inspraak en participatie: de DIP dans

In dit artikel wordt participatie afgezet tegen democratie en formele inspraakprocessen om beter over participatieprocessen te kunnen discussiëren en ze beter te analyseren: zowel in wetenschappelijke zin als in de praktijk. Een korte analyse van het Beleidskader participatie van Gemeente Amsterdam laat dit zien. Pas als participatie zich richt op dat wat collectief leeft rond een specifieke plek in de stad, met als doel dit een plek te geven in beleid, lost participatie de belofte in bewoners merkbare invloed te geven op hun leefomgeving. Is inspreken tijdens een ...
De wooncoöperatie als derde weg uit de wooncrisis

De wooncoöperatie als derde weg uit de wooncrisis

De wooncrisis heeft een nieuwe politieke realiteit geschapen. Rutte IV kijkt niet alleen naar de markt om oplossingen te vinden maar bepleit in het coalitieakkoord ook aandacht voor alternatieve woonvormen en een actieve rol van het Rijk. In dit window of opportunity biedt de wooncoöperatie een samenhangend, concreet alternatief. Onderzoek in landen die al langer ervaring hebben met een woningmarkt waarin burgers niet als consument, maar ook als collectief eigenaar optreden, laat zien dat dit een reële mogelijkheid is. Wat nu als duizend nieuwe wooncoöperaties in onze 352 gemeenten ...
Warenmarkten in Amsterdam: magisch maar (h)erkend?

Warenmarkten in Amsterdam: magisch maar (h)erkend?

Er is geen stad in Nederland die zoveel warenmarkten kent als Amsterdam. De hoofdstad telt, sinds de recente opening van de Zuidas Markt, maar liefst 35 markten, waarvan het overgrote deel in beheer is bij de gemeente. Ondanks het feit dat markten aangeprezen worden als unieke ontmoetingsplekken, waar de grote diversiteit aan Amsterdammers elkaar kan ontmoeten, wil de gemeente een aantal markten deels sluiten of verkleinen. Wat is er aan de hand? En hoe kunnen we de argumenten voor herontwikkeling duiden, gezien de grote economische, sociale en culturele waarde van markten voor de ...
Waarom is Rijksregie het antwoord op ruimtelijke opgaven?

Waarom is Rijksregie het antwoord op ruimtelijke opgaven?

De roep om een meer centrale en sturende rol van de Rijksoverheid op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling in Nederland neemt al enige tijd toe. Op het eerste gezicht lijkt er een brede consensus te bestaan. Maar wat zijn precies de problemen die vragen om regie vanuit de nationale overheid? En wat houdt die regierol precies in? In dit artikel analyseren we de bijdragen in landelijke kranten over de regierol van de overheid, om inzicht te krijgen in wat voor regierol gewenst wordt en waarom dat een noodzakelijke of effectieve oplossing zou zijn. Met de Nota Ruimte in 2006 werd het ...
Beperkte bruikbaarheid van ontgroei in stedelijke ontwikkeling

Beperkte bruikbaarheid van ontgroei in stedelijke ontwikkeling

Eén van de belangrijkste pijlers in het gedachtegoed van de ontgroei beweging is het radicaal loslaten van een op groei geënte economie en samenleving. Deze is noodzakelijk voor een transitie naar een sociale, rechtvaardigere en groenere samenleving. Maar wat betekent dit voor de stad en in hoeverre biedt het ontgroei-gedachtegoed praktische handvatten voor stedelijke ontwikkeling? Waar planologie in de twintigste eeuw zich hoofdzakelijk bezighield met het faciliteren van economische en demografische groei, is zijn belangrijkste opgave in de 21ste eeuw hoe te komen tot een ...
Visionaire planologie

Visionaire planologie

In een steeds complexere wereld is het tijd voor een visionaire planologie. Een planning die niet meer uitgaat van het idee van maakbaarheid, maar van geloofwaardige en inspirerende visies op de toekomst. Ruimtelijke visies die grotendeels gevoed worden door de concrete ervaringen en verbeeldingskracht van burgers. De planoloog krijgt daardoor de rol van een detective en een moderator die door de kracht van verhalen mensen nieuwe openingen in het denken biedt en daarmee beslissende veranderingen teweeg kan brengen. In 2004 verscheen de Nota Ruimte. ‘Decentraal wat kan, centraal wat ...
Strijd voor het publiek domein

Strijd voor het publiek domein

Stedelingen geven de afgelopen jaren steeds vaker zelf vorm aan het publiek domein. Enerzijds door ernaar op zoek te gaan buiten de ruimtelijke grenzen van de openbare ruimte, anderzijds ook door de nadruk geleidelijk te verschuiven van een pure ruimtelijke vorm naar een belevingsvorm. Dat wil zeggen dat het publiek domein zich op het ene moment kan vormen op een bepaalde plek en er daarna weer kan verdwijnen, maar ook dat dit nieuw publiek domein almaar vaker gepaard gaat met regels die het gebruik ondersteunen. De Middenvijver in Antwerpen laat deze dynamiek zien. Het moet zo’n tien ...
Planning binnen planetaire grenzen

Planning binnen planetaire grenzen

De natuurlijke systemen waarvan we afhankelijk zijn staan steeds verder onder druk. We lopen tegen planetaire grenzen aan. En in sommige gevallen overschrijden we deze al. En dus is er ook een omslag nodig in de manier waarop we de economie en leefomgeving inrichten. Dit artikel is een eerste aanzet voor een planologie en ruimtelijke ordening die de planetaire grenzen als basis neemt, en waarin fysieke en economische groei niet langer vanzelfsprekend zijn. Planetaire grenzen De natuurlijke systemen waarvan we afhankelijk zijn om onze planeet bewoonbaar te houden staan onder ...
Opschaalbaarheid van living labs borgen

Opschaalbaarheid van living labs borgen

Onderzoekers en stedelijke professionals zetten steeds vaker living labs in als methode om samen met bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden te ontdekken hoe een idee in de praktijk werkt. Hoe kan daarbij de zogenoemde opschaalbaarheid – ook bovenlokaal – worden geborgd en welke algemene lessen zijn er te trekken om het werken met living labs succesvol te maken? Gemeenten en zeker ook hun samenwerkingsverbanden lijken in eerste instantie aan zet. Welke rol kunnen deelfietssystemen of vormen van mobility as a service spelen in de duurzame bereikbaarheid van een stad? Hoe kunnen ...
Becoming a post-growth planner

Becoming a post-growth planner

Societal goals in housing, climate change, biodiversity, and circular economies confront spatial planning practice with multiple growth-related crises. For example, the supply of housing does not meet the market demand, but developing more housing reaches limits in terms of sustainability, available land, building materials, and CO2 emissions. Spatial planners often continue to organise growth or aim to cope with growth. Confronting planners with normative post-growth directions unveils a multiplicity of reactions and helps to understand potential pathways to remove the strong focus on ...